منو

یکشنبه, 02 ارديبهشت 1397 - Sun 04 22 2018

A+ A A-

احکام مربوط به "نرم افزارها"

احکام مربوط به

"نرم افـــزارهـــا"

سؤال:

 آیا تولید نرم افزار حق شرعی برای تولید کننده آن ایجاد می کند؟

آیات عظام امام ، سیستانی:

خیر مگر این حقوق در قانون کشور ثابت باشد و از طرف فقیه جامع الشرائط ، این قانون امضاء شده باشد که رعایت آن لازم است. همچنین اگر در ضمن معامله و فروش شرط عدم تکثیر و مانند آن شده که خریدار باید به این شرط وفاء نماید.

مقام معظم رهبری:

احتیاط واجب اینست که در نسخه برداری و تکثیر نوارهای کامپیوتری که در داخل تولید شده است ، حقوق صاحبانشان از طریق کسب اجازه از آنان رعایت شود و در مورد محصولات خارجی ، تابع قرارداد است.

آیت الله وحید :

بنابراحتیاط واجب حق شرعی می آورد.

آیات عظام بهجت ، فاضل ، نوری:

بلی حق شرعی می آورد.

آیت الله صافی :

 بلی می تواند در ضمن معامله شرط عدم کپی یا رایت یا شکستن قفل نماید.

آیت الله مکارم :

 کسی که برنامه را می سازد بدون رضایت او نمی توان از آن کپی کرد مگر اینکه از کفار حربی[1] باشد. و فرقی نمی کند برای استفاده شخصی باشد یا کپی برداری را منبع کسب خود قرار دهد. 

 

سؤال:

اگر در ضمن فروش نرم افزار یا عاریه دادن یا کرایه دادن آن فرد عدم تکثیر و کپی را شرط کند یا عقد را مبتنی بر آن قراردهد حکم تکثیر آن بدون اجازه چیست؟

آیات عظام سیستانی ، صافی :

تکلیفاً  جایز نیست. 

 

سؤال:

حکم رایت CDهایی که قفل ندارند امّا هنگام نصب در رایانه اعلام می شود که کپی و تکثیر از آن جایز نیست و فروشنده هم ضمن معامله شرط عدم تکثیر نکرده چیست؟

آیات عظام رهبری ، سیستانی:

ملاک در این گونه امور ، قانون و مقررات مربوطه می باشد و باید طبق آن عمل شود.

آیت الله فاضل:

جایز نیست.

 

سؤال:

کپی گرفتن از CD های مداحی ، سخنرانی و ... بدون انگیزه اقتصادی و فروش آنها یا ضبط CD های امانتی روی حافظه کامپیوتر چه حکمی دارد؟

مقام معظم رهبری:

 ملاک در این گونه امور ضوابط و مقررات قانونی می باشد.

آیت الله بهجت:

اگر عدم تکثیر یا کپی کردن شرط شده یا قفل زده اند جایز نیست.

آیت الله مکارم:

این کار بدون رضایت صاحبان اصلی آن جایز نیست مگر اینکه از کفار حربی باشند.

 

سؤال:

حکم رایت CD هایی که قفل ندارند و هنگام نصب هم نشانه ای بر جواز تکثیر دیده نمی شود و فروشنده هم شرطی نکرده ولی انسان نسبت به رضایت مالک اصلی شک دارد چیست؟

آیات عظام فاضل ، تبریزی ، صافی:

 مانعی ندارد.

آیات عظام رهبری ، سیستانی:

 ملاک در این گونه امور ، قانون و مقررات مربوطه می باشد و باید طبق آن عمل شود.

 

سؤال:

شکستن قفل نرم افزارهای داخلی و خارجی چه حکمی دارد؟

مقام معظم رهبری:

 ملاک در این گونه امور قانون و مقررات مربوطه می باشد و باید بر طبق آن عمل شود.

آیت الله فاضل:

 جایز نیست و موجب ضمان است.

آیت الله مکارم:

 اینکار جز با رضایت تولیدکنندگان اصلی آن جایز نیست مگر در صورتی که از کافر حربی باشد که در این صورت اشکال ندارد.

آیت الله صافی:

 در صورتیکه در معامله شرط عدم شکستن شده باشد جایز نیست.

 

سؤال:

اگر از راه کپی یا تکثیر نرم افزار و CD خسارتی به تولیدکننده آن وارد آید آیا موجب ضمان شرعی است؟

مقام معظم رهبری:

ملاک در این گونه امور ، قانون و مقررات مربوطه می باشد و باید طبق آن عمل شود.

آیت الله سیستانی:

موجب ضمان نمی شود ولی اگر قانون جریمه ای برای این کار تعیین نماید ، پرداخت آن لازم می شود.

آیت الله صافی:

اگر در عقد فروش ، شرط عدم کپی شده باشد خریدار مأخوذ به خیار تخلف شرط از جانب فروشنده است.

 

سؤال:

حکم نرم افزارهایی که قبلاً توسط فرد یا افراد دیگری قفل آنها شکسته شده و در بازار به صورت معمول رایت و توزیع می شود در صور مختلف زیر چیست؟

الف. حکم رایت و کپی

ب. حکم دریافت اجرت در مقابل رایت

ج. حکم خرید و فروش آن

د. حکم هدیه دادن

هـ . حکم استفاده به صورت امانت و عاریه

آیات عظام رهبری ، سیستانی:

ملاک در این گونه امور ، قانون و مقررات مربوطه می باشد و باید طبق آن عمل شود.

آیت الله نوری همدانی :

جایز نیست.

آیت الله صافی :

 جمیع صُوَر مذکوره مانعی ندارد.

آیت الله مکارم :

خرید و فروش یا کپی و رایتCD و نرم افزارهای قفل شکسته جایز نیست مگر اینکه صاحبان اصلی آن از کفار حربی باشند یا رضایت صاحبان اصلی آن جلب گردد.

 

سؤال:

حکم نصب و استفاده از Windows Microsoft که از شرکت های غیر مسلمان است بدون رضایت صاحبان آن چیست؟

آیات عظام رهبری ، سیستانی:

ملاک در این گونه امور ، قانون و مقررات مربوطه می باشد و باید طبق آن عمل شود.

آیت الله فاضل:

 حکم سایر برنامه ها را دارد و کپی از آن جایز نیست ولی استفاده از آن مانعی ندارد.

آیت الله مکارم:

این کار جز با رضایت تولیدکنندگان اصلی آن جایز نیست مگر درصورتی که کفّار حربی باشند که در این صورت اشکالی ندارد.

آیت الله صافی:

اشکال ندارد.

 

در صورت اطلاع از "احکام مربوط به حق تألیف و چاپ و نشر" اینجا را کلیک نمایید.

در صورت مشاهده فیلم پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد با استاد، در موضوعات " احکام مربوط به حق تألیف و چاپ و نشر و نرم افزارها" و ملحقات این مسائل، اینجا را کلیک نمایید.

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[1] کفار حربی کسانی هستند که در حال جنگ با مسلمین هستند مانند آمریکا ، اسرائیل ، انگلستان و مانندآانها .