منو

پنج شنبه, 28 تیر 1397 - Thu 07 19 2018

A+ A A-

بعضی از "احکام بیع اعیان نجسه و مردار و بیع و..." مطابق فتاوای مقام معظم رهبری

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

بعضی از "احکام بیع اعیان نجسه و مردار و بیع و..."

مطابق فتاوای مقام معظم رهبری

فروش یا هدیه مواد غذایی حرام به کسی که آن را حلال میداند

سؤال:

آيا فروش و هديه کردن شراب يا گوشت خوک و يا هر چيزى که خوردن آن حرام است به کسى که آن را حلال مى داند، صحيح است؟

  جواب:

فروش و هديه کردن چيزى که خوردن يا آشاميدن آن حرام است، اگر به قصد خوردن و آشاميدن باشد و يا انسان بداند که خريدار آن را براى خوردن و آشاميدن مصرف مى کند جايز نيست، هرچند خريدار خوردن آن را حلال بداند. [1]

 

فروش مواد غذايى حرام

سؤال:

اگر در کشورم رستورانى راه اندازى كنم، آيا مى‌توانم از غذاهايى كه حاوى خرچنگ، صدف و ماهى‌هاى بدون فلس است طبخ نموده و به برادران سنى و يا غير مسلمانان بفروشم؟
جواب:

فروش آن دسته از مواد غذايى كه خوردن آن حرام مى‌باشد باطل است و پول و درآمد حاصل از آنها نيز حرام مى‌باشد هر چند خريدار آنها را حلال بداند. [2]

 

کار کردن در مکانی که مواد غذایی حرام میفروشد در صورتی که خود شخص فروشنده نباشد

سؤال:

در رستوران ها یا فروشگاه های مواد غذایی غیر مسلمان در کشور های خارجی که غذاهای حرام مثل گوشت خوک و مشروبات الکلی بفروش می رسد اگر کسی نه بعنوان فروشنده بلکه به عنوان کارگر نظافت چی یا حمل کننده در انبار یا در قسمتی غیر از فروش کار کند حکمش چیست؟

جواب:

به‌طور کلی کار در محل فروش گوشت حرام و یا مشروبات الکلی هرچند به عنوان کارگر روزانه باشد و دخالتی در کار فروش نداشته باشد حرام است. [3]

 

خريد و فروش اعيان نجس‏

 سؤال:

آيا خريد خوک هاى وحشى که توسط اداره صيد و کشاورزان منطقه به دليل حفاظت از مراتع و مزارع شکار مى شوند، به منظور کنسروسازى و صادر کردن آن به کشورهاى غيار اسلامى جايز است؟

  جواب:

خريد و فروش گوشت خوک براى استفاده هاى غذايى انسان جايز نيست هرچند خريدار مسلمان نباشد، ولى اگر داراى منفعت عقلايى حلال و قابل توجهى مانند استفاده از آن براى تغذيه حيوانات و يا به کارگيرى چربى آن در صنعت صابون سازى و مانند آن باشد، در اين صورت خريد و فروش آن اشکال ندارد. [4]

 

اشتغال به کار های حرام

سؤال:

آيا کار کردن در کارخانه کنسرو گوشت خوک يا کاباره هاى شبانه و يا مراکز فساد جايز است؟ و درآمد حاصل از آن چه حکمى دارد؟

  جواب:

اشتغال به کارهاى حرام مثل فروش گوشت خوک، شراب، ايجاد و اداره کاباره هاى شبانه، مراکز فساد و فحشا و قمار و شراب خوارى و مانند آن، جايز نيست و کسب درآمد از طريق آن ها حرام است و انسان، مالک اجرتى که در برابر آن مى گيرد نمى شود.[5]

 

فروش شراب در بخشی از هتل در صورت قصد پرداخت درآمد آن به حاکم شرع

سؤال:

اگر شخص مسلمانى هتلى را در يک کشور غيراسلامى تأسيس کند و ناچار باشد بعضى از انواع شراب و غذاهاى حرام را نيز بفروشد، زيرا اکثريت مردم آن کشور مسيحى هستند که با غذا شراب مى نوشند و به هتلى که همراه غذا شراب ندهد نمى روند، با توجّه به اين که شخص مزبور قصد دارد تمام درآمد حاصل از امور حرام را به حاکم شرع بپردازد آيا اين کار براى او جايز است؟

  جواب:

تأسيس هتل يا غذاخورى در کشورهاى غيراسلامى اشکال ندارد، ولى فروش شراب و غذاهاى حرام جايز نيست، هرچند خريدار آن ها را حلال بداند و گرفتن پول آن ها جايز نيست هرچند آن شخص قصد داشته باشد آن پول را به حاکم شرع بپردازد. [6]

 

حمل گوشت تذکیه نشده

سؤال:

آيا اشتغال درامر حمل و نقل آن دسته از مواد غذايى که گوشت تذکيه نشده هم در بين آن ها وجود دارد، جايز است؟ آيا بينِ بردن آن ها براى کسى که خوردن آن ها را حلال مى داند و کسى که حلال نمى داند، تفاوتى وجود دارد؟

جواب:

حمل گوشت تذکيه نشده براى کسى که قصد خوردن آن را دارد، جايز نيست و فرقى نمى کند که مشترى خوردن آن را حلال بداند يا خير. [7]

 

شریک شدن با فرد غیر مسلمانی که مواد غذایی حرام عرضه میکند

سؤال:

آيا براى يک فرد مسلمان جايز است که غذاى حرام (مانند غذايى که محتوى گوشت خوک يا مردار است) و مشروبات الکلى را در سرزمين کفر به غير مسلمان عرضه کند؟ حکم آن در صورت هاى زير چيست؟

الف) اگر غذاها و مشروبات الکلى متعلّق به او نباشند و در برابر فروش آن ها هم سودى نبرد بلکه کار او فقط عرضه آن ها و غذاهاى حلال به مشترى باشد.

ب) اگر با فرد غيرمسلمان در محل شريک باشد، به اين صورت که فرد مسلمان مالک اجناس حلال و شريک غير مسلمان مالک مشروبات الکلى و غذاهاى حرام باشد و هر کدام به طور جداگانه از کالاهاى خود سود ببرند.

ج) اگر فرد مسلمان در محلى که مواد غذايى حرام و مشروبات الکلى فروخته مى شود، فقط کار کند و مزد ثابتى بگيرد، چه صاحب آن محل مسلمان باشد و چه غير مسلمان.

د) اگر فرد مسلمان در محل فروش مواد غذايى حرام و مشروبات الکلى به عنوان کارگر يا شريک کار کند ولى دخالتى در خريد و فروش آن ها نداشته و آن مواد متعلّق به او هم نباشند، بلکه او فقط در تهيه و فروش مواد غذايى نقش داشته باشد، با توجه به اين که مشترى ها مشروبات الکلى را در همان محل نمى خورند، کار او چه حکمى دارد؟

جواب:

عرضه و فروش مشروبات الکلى مست کننده و غذاهاى حرام و کار در محل فروش آن ها و مشارکت در ساخت و خريد و فروش آن ها و اطاعت از ديگران در اين موارد، شرعاً حرام است، اعم از اين که انسان شريک در سرمايه بوده و يا کارگر روزانه باشد و نيز اعم از آن که فقط مواد غذايى حرام و مشروبات الکلى عرضه و فروخته شوند يا اين که فروش همراه با مواد غذايى حلال باشد و همچنين اعم از اين که کار انسان همراه با گرفتن سود و مزد باشد و يا مجانى و دراين مورد فرقى نمى کند که صاحب کار يا شريک او مسلمان باشد يا غيرمسلمان و به مسلمان عرضه و فروخته شود يا به غير مسلمان، و به طور کلّى بر هر مسلمانى واجب است که از ساخت و خريد و فروش آن دسته از مواد غذايى که خوردن آن ها حرام است به منظور خوردن اجتناب کند و همچنين از ساخت و خريد و فروش مشروبات الکلى مست کننده و کسب منفعت از اين طريق خوددارى کند. [8]

 

پرورش و خريد و فروش تمساح

سؤال:

آيا تمساح و کرکديل حرام هستند؟ آيا استفاده از پوست آنها براى ساخت کيف و کفش و مثل اينها که در نماز از آنها استفاده نمى‌شود حرام است؟ آيا پرورش اين حيوان که گوشت و پوست آن در خارج از کشور استفاده مى‌شود براى صادر کردن و ورود ارز به داخل کشور اشکال دارد؟

جواب:

تمساح و کرکديل حرام گوشت‌اند ولى اگر ذبح شرعى شوند، استفاده از پوست آنها اشکال ندارد ولى فروش گوشت آنها حتى به افرادى که خوردن آن را حرام نمى‌دانند، جايز نيست. و لکن تکثير و پرورش و فروش حيوانات حرام گوشت (مثل تمساح و کرکديل) اگر براى منفعت محلله مقصوده‌اى همچون استفاده از پوست آنها براى موارد مذکور در سؤال باشد و يا استفاده از گوشت اين حيوانات براى تعليف (خوراک) حيوانات ديگر باشد، اشکال شرعى ندارد. [9]

 

فروش ماهى حرام به غيرمسلمانان
سؤال:

فروش و صادرات آبزيان حرام گوشت يا حلال گوشتى كه در آب مرده به كسانى كه در دين و مذهبشان خوردن آن‏ها را جايز مى‏دانند، جايز است؟ اگر جهت امرى غير از خوردن فروخته شود چه حكمى دارد؟
جواب:

فروش آن براى خوردن، جايز نيست اما براى مصارف حلال و عقلائى ديگر، منع شرعى ندارد. [10]

 

فروش ماهى‌هاى مرده در آب به مستحل آن
سؤال:

آيا مى‌توان ماهى‌هايى را که در تور ماهى‌گيرى و داخل آب مرده‌اند به کسى فروخت که آن را حلال مى‌داند؟
جواب:

براى استفاده‌هاى غذايى انسان جايز نيست هر چند خريدار خوردن آن را حلال بداند. [11]

 

فروش ماهى تذکيه نشده به کسى که آن را تذکيه شده مى‌داند

سوال:

اگر فروشنده مقلّد مرجعى باشد که معتقد است: چنانچه ماهى كه در تور ماهيگرى داخل آب مرده حرام است آيا مى‌تواند به مقلّدين مرجعى بفروشد كه قائل به حليت آن هستند؟

جواب:

براى استفاده‌هاى غذايى انسان جايز نيست هر چند خريدار خوردن آن را حلال بداند. [12]

 

خريد و فروش كوسه 

سؤال:

آيا گوشت و ساير قسمتهاى كوسه (بدون فلس) حلال است؟ فروش آن به غير مسلمانان چه حكمى دارد؟ ساير غذاهاى دريايى حرام چطور؟

جواب:

حلال نيست و فروش آن براى خوردن، حتى به كسانى كه آن را حلال مى‌دانند، جايز نيست [. [13

 

خرید و فروش حیوانات آبزیان حرام گوشت

سؤال:

الف) ماهی فلس دار که داخل تور بميرد چه حکمی دارد؟

ب) خريد و فروش حيوانات آبزی حرام گوشت، چه صورت دارد؟ آيا فروش آن ها به کسی که آنها را حلال می داند جايز است؟ آيا خريد و فروش آن ها براى تغذيه غير انسان مثل تغذيه پرندگان و حيوانات و همچنين براى استفاده هاى صنعتى جايز است؟

جواب:

 الف) ماهی فلس دار که داخل تور صياد بميرد حلال است.

  ب) چيزى که خوردن آن حرام است، خريد و فروش آن براى خوردن جايز نيست هرچند خريدار، خوردن آن را حلال بداند، ولى اگر غير از خوردن، منافع عقلايى حلال مثل استفاده هاى پزشکى يا صنعتى و يا تغذيه پرندگان و چارپايان و مانند آن داشته باشد، خريد و فروش آن به قصد مزبور اشکال ندارد. [14]

 

کار در کارخانه یا موسساتی که سودش به کفّار میرسد

سؤال:

کسانى که در کارخانه ها و مؤسساتى کار مى کنند که سود آن ها به دولت هاى کافر مى رسد و باعث استحکام و تقويت آن ها مى شود، چه تکليفى دارند؟

جواب:

کسب درآمد با کارهاى مشروع فى نفسه اشکال ندارد هرچند از امورى باشد که درآمد آن به دولت غيراسلامى مى رسد، مگر زمانى که آن دولت در حال جنگ با اسلام و مسلمين باشد و از نتيجه کار مسلمانان در اين جنگ استفاده کند. [15]

 

و اما چند مسئله:

كار كردن براى كافر

مسئله:

كار كردن براى كافر فى‌‌نفسه اشكال ندارد مشروط به اينكه كار حرام و يا خلاف مصالح عمومى اسلام و مسلمانان نباشد. [16]

 

خريد و فروش گوشت خوك

مسئله:

خريد و فروش گوشت خوک براى استفاده‌‏هاى غذايى انسان جايز نيست هرچند خريدار مسلمان نباشد، ولى اگر داراى منفعت عقلايى حلال و قابل توجهى مانند استفاده از آن براى تغذيه حيوانات و يا بکارگيرى چربى آن در صنعت صابون‏‌سازى و مانند آن باشد، خريد و فروش آن اشکال ندارد. [17]

 

حمل گوشت تذکيه نشده

مسئله:

حمل گوشت تذکيه نشده براى کسى که قصد خوردن آن را دارد، جايز نيست اگر چه مشترى آن را حلال بداند. [18]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[1] اجوبة الاستفتائات، س 1090

[2] استفتائات جدید مقام معظم رهبری، ص 139

[3] استفتائات استانها، بخش نمایندگی ها

[4] اجوبة الاستفتائات، س 1088

[5] اجوبة الاستفتائات، س 1089

[6] اجوبة الاستفتائات، س 1092

[7] اجوبة الاستفتائات، س 1094

[8] اجوبة الاستفتائات، س 1096

[9] استفتائات جدید مقام معظم رهبری، ص 158

[10] استفتائات جدید مقام معظم رهبری، ص 148

[11] استفتائات جدید مقام معظم رهبری، ص 148

[12] استفتائات جدید مقام معظم رهبری، ص 159

[13] استفتائات استانها، بخش نمایندگی ها

[14] اجوبة الاستفتائات، س 1093

[15] اجوبة الاستفتائات، س 1356

[16] منتخب المسائل، م  265

[17] منتخب المسائل، م  268

[18] منتخب المسائل، م  269